Τετάρτη, 10 Μαΐου 2017

Ποίηση και Ερμηνεία


Ποίηση και Ερμηνεία

 Poetry is what gets lost in translationείπε ο Robert Frost.

Δεν γνωρίζω ποιός μετέφρασε αυτήν τη φράση του στα ελληνικά ως «Η ποίηση είναι αυτό που χάνεται στη μετάφραση» και έχει επικρατήσει έτσι που εκ πρώτης όψεως φαίνεται σωστή, αλλά κατ’ ουσία και νόημα είναι;

Ας δούμε μαζί δυο-τρία πράγματα με λίγη λεπτομέρεια.

Αρκετές αλλόγλωσσες λέξεις, ίσως οι περισσότερες, και εν προκειμένω οι αγγλικές, μπορούν να αντιστοιχήσουν σε περισσότερες από μία ελληνικές λέξεις και αναλόγως της αντιστοιχίας που παίρνουν σύμφωνα με τα συμφραζόμενα  δίνουν και άλλη διάσταση στο νόημα μιας φράσης.

Εν προκειμένω, σε ένα ελληνοαγγλικό λεξικό μπορούμε να δούμε ότι στο ρήμα translate αντιστοιχούν ελληνικά ρήματα όπως: μεταφράζω, ερμηνεύω, μεταφέρω, μεταγράφω, κα. Κατ’ αντιστοιχία και για το ουσιαστικό που προκύπτει (translation) μπορούμε με ασφάλεια να πούμε ότι αντιστοιχούν τα ουσιαστικά: μετάφραση, ερμηνεία, μεταφορά, μεταγραφή, κα.  Έτσι βλέπουμε ότι δουλειά του μεταφραστή δεν είναι μόνο να αναγνωρίσει τις λέξεις του κειμένου και κατ’ επέκταση το κείμενο αλλά και να κατανοήσει το πνεύμα με το οποίο γράφτηκε και να επιλέξει τις κατάλληλες λέξεις που του αντιστοιχούν και επαρκέστερα το εκφράζουν.

Ο Robert Frost πιστεύω ότι είχε δίκιο. Δεδομένου του γεγονότος ότι ο ποιητής είπε τη φράση με σκοπό να δώσει έναν ορισμό για το τί μπορεί να είναι ποίηση και όχι το τι είναι μετάφραση, είναι ο τρόπος που μεταφράστηκε η φράση του στα Ελληνικά που συμβαίνει κάποτε να  παραπλανεί για το τι ακριβώς αποπειράται να ορίσει, και συχνά βλέπουμε να χρησιμοποιείται ως άλλοθι από μεταφραστές για μη επαρκείς μεταφράσεις τους ποίησης, και όχι η πρωτότυπη φράση του Frost.

Δεν θα πρέπει επίσης να ξεχνάμε το ιδίωμα των ποιητών, ίσως των περισσότερων αν όχι όλων, να επιλέγουν λέξεις που παραπέμπουν σε πολλαπλά νοήματα και συμβολισμούς.

Ως γραφέας ποιημάτων, ή αν θέλετε ως ποιήτρια, έχω δεχθεί κατά καιρούς ερωτήσεις για το τι ακριβώς εννοώ με κάποιους στίχους μου. Κατά την ερμηνεία λοιπόν κάποιων στίχων μου ώστε να τους καταστήσω κατανοητούς και να απαντήσω στα ερωτήματα διαπίστωνα ότι πράγματα που διατύπωνα μέσα στα ποιήματα με λίγους στίχους χρειαζόμουν αρκετές φράσεις πολλαπλών νοημάτων για να εξηγήσω τη σημασία των στίχων μου.

Κατόπιν των παραπάνω και συνδυάζοντας την πρωτότυπη φράση του Frost με τη διαδικασία εξήγησης ενός ποιητικού κειμένου, είμαι της άποψης ότι η σωστή απόδοση της συγκεκριμένης φράσης του ποιητή είναι :

Ποίηση είναι αυτό που χάνεται στην ερμηνεία.

Και αυτή η απόδοση της φράσης του Frost όχι μόνο συμπεριλαμβάνει τυχόν απώλειες που ως ένα σημείο φυσιολογικά συμβαίνουν κατά τη μετάφραση ποίησης, δίχως όμως να παρέχεται άμετρο μεταφραστικό άλλοθι, αλλά επιπλέον επεκτείνεται και καλύπτει ένα ευρύτερο γλωσσικό και νοηματικό φάσμα που συμπεριλαμβάνει μεταφράσεις, εξηγήσεις, ερμηνείες, μεταφορές.

Πιθανώς αυτός είναι ένας λόγος που συχνά ποιητές αρνούνται να εξηγήσουν ποιήματά τους και ίσως τελικά, μεταξύ όλων των άλλων ερμηνειών, ο Frost περίτεχνα να μας λέει ότι ποίηση είναι αυτό που ξεγλιστρά στην ίδια την απόπειρα ορισμού της.
 
Μ.Α.
.
Πρώτη δημοσίευση: http://www.thraca.gr/2017/05/blog-post.html
 
.

 

Παρασκευή, 2 Δεκεμβρίου 2016

Από το Πάθος στην Ειρήνη






Η διαδρομή από το πάθος στην ειρήνη δεν είναι με την εξαπόλυση επώδυνων κατηγοριών εναντίον άλλων, αλλά με την υπερνίκηση του εαυτού. Με το να αγωνιζόμαστε με ανυπομονησία να καθυποτάξουμε τον εγωισμό των άλλων, εμείς παραμένουμε δέσμιοι του πάθους. Με το να υπερνικάμε με υπομονή τον δικό μας εγωισμό, αναρριχόμαστε στην ελευθερία. Μόνο εκείνος που έχει κατακτήσει τον εαυτό του μπορεί να τιθασεύσει άλλους· και τους τιθασεύει, όχι με πάθος, αλλά με αγάπη.
James Allen - Από το Πάθος στην Ειρήνη 
Μετάφραση: Μαρία Ανδρεαδέλλη
 

Κεντρική Διάθεση:
Εν Αθήναις – Αχιλλέας Σίμος
Μαυροκορδάτου 9 Αθήνα
Δευτέρα-Σάββατο : Ώρες καταστημάτων
Επικοινωνία: 210 3830491
Διάθεση: Χονδρική-Λιανική
.
Μπορείτε να το ζητήσετε σε οποιοδήποτε βιβλιοπωλείο ή ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο.
 
 

Σάββατο, 16 Ιουλίου 2016

Το Τέλος της Θλίψης


 
 
Μελετώντας ποίηση, τι αλήθεια ψάχνουμε;
Μια αρχή ή ένα τέλος;
Μήπως ένα τέλος προάγγελο κάποιας αρχής;  ή μια αρχή δίχως τέλος;
Και τι είναι τάχατες η ποίηση, ποιό κύριο βάρος φέρει;
Τίνος το βήμα σηματοδοτεί;  και ποιό το τίμημα όλης αυτής της ιερουργίας;
Τί δίνουμε και τί παίρνουμε;
Τί προσφέρουμε και με τι ανταλλάσσεται;  Αν ανταλλάσσεται…
Κάθε τέλος εκτός από λήξη αποτελεί και ένα φόρο που οφείλουμε να πληρώσουμε στην προσπάθειά μας να εκπληρώσουμε την επιθυμία μας, έτσι κι εδώ, θεώρησα ότι όφειλα να καταθέσω ένα τουλάχιστον νόμισμα, ένα από εκείνα τα νομίσματα που μου πέφτουν από την τσέπη κάθε φορά που αντιμιλώ στον καθρέφτη της γιαγιάς, ένα χρυσό νόμισμα που επιβιώνει στους αιώνες, ένα νόμισμα από την ιδιαίτερη πατρίδα μου.
Έχουμε ένα μακρύ δρόμο να περπατήσουμε. Θα σταθούμε σε κάποια σημεία. Θα αφουγκραστούμε τη σιωπή. Θα διασχίσουμε την πεζότητα στην προσπάθειά μας να φτάσουμε ένα εκπληρωμένο προορισμό και τότε θα αποκριθούμε σε ερωτήματα σύμφωνα με τις γνώσεις και τις εμπειρίες της διαδρομής μας…
Και κάπου εκεί, στο τέλος του δικού μας πια διαδρόμου θα είμαστε έτοιμοι να αντικρίσουμε, να εισέλθουμε και να βιώσουμε τη λάμψη του προορισμού μας.
Καλό διάβα…
.
Κεντρική Διάθεση:
Εν Αθήναις – Αχιλλέας Σίμος
Μαυροκορδάτου 9 Αθήνα
Δευτέρα-Σάββατο : Ώρες καταστημάτων
Επικοινωνία: 210 3830491
Διάθεση: Χονδρική-Λιανική
.
Μπορείτε να το ζητήσετε σε οποιοδήποτε βιβλιοπωλείο ή ηλεκτρονικό βιβλιοπωλείο.
.

 

Δευτέρα, 20 Ιουνίου 2016

Τα βιβλία μου

Παρασκευή, 11 Μαρτίου 2016

Απάντηση


Τα ελκυστικότερα και πιο αληθινά ποιήματα γεννιούνται και παραμένουν μέσα μας.
Εκεί ανθίζουν, εκεί μαραίνονται, εκεί πεθαίνουν.
Με μια σπάνια επιθυμία να μείνουν πάντα κρυμμένα, πάντα προσωπικά, για πάντα δικά μας.
Να, γι’ αυτό πια δεν σου γράφω.
 
 
Μ.Α.
 
 
.
 

Παρασκευή, 4 Μαρτίου 2016

Τα πουλιά


Πόσο όμορφα κελαηδούν τα πουλιά
στο μήκος της ημέρας
στο τέλος της διαδρομής η αντοχή
το μεσημέρι στο χαράκωμα


Λιανά κλαδιά και κάρβουνο
στο φως που εφημερεύει
ασπίδα της νιότης
σ’ ένα περίβολο του νου

και όλα μοιάζει να έρχονται
με την ταχύτητα που θα φύγουν
ένα ακούσιο δειλινό
ένα υπόχρεο χάραμα

Τι γη φιλεύει τα παιδιά της
σπόρο απώλειας και αμοιβής;
για να έχουν τα τρένα να φεύγουν
με καπνούς δίχως επιβάτες

Τι όμορφο ν’ ακούς τα πουλιά
και ας μην κελαηδούν
αν έχουν φυτίλι στα φτερά
τα ράμφη τους κοντύλι


M.A.

 

Παρασκευή, 11 Σεπτεμβρίου 2015

Οι Θεμέλιοι Λίθοι της Ευτυχίας και της Επιτυχίας


Όπως είχα αναφέρει, άλλο ένα βιβλίο του James Allen με τον τίτλο "Οι Θεμέλιοι Λίθοι της Ευτυχίας και της Επιτυχίας" εκδόθηκε στην ελληνική γλώσσα για πρώτη φορά σε δική μου μετάφραση από τις εκδόσεις Επόμενη Επιλογή.

ISBN : 978-618-81461-2-9

1η έκδοση: Σεπτέμβριος 2015









Τρίτη, 23 Ιουνίου 2015

Thanks


I need to thank you all so much for visiting my pages despite the infrequent updates.

I’m translating another book by James Allen and I hope that it will be published in Greek within the next few months.

I’m also working on some translations of a famous poet’s collection and I hope that they will also be ready soon.

As you understand I need to stay as silent as I can.

Thank you for your understanding.

 

Lots of Love,

Mary
 
 

Τετάρτη, 3 Ιουνίου 2015

Ήχοι και Στίχοι


Δελτίο τύπου

Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Επόμενη Επιλογή το νέο βιβλίο της Μαρίας Ανδρεαδέλλη “Ήχοι και Στίχοι”.

Μετά την ποιητική της συλλογή “Η Αιχμαλωσία του Ανέκφραστου” [ελληνική έκδοση 2010 και δίγλωσση έκδοση 2012 (ελληνικά - αγγλικά) σε μετάφραση Γιάννη Γκούμα] και την επιμέλεια και μετάφραση του φιλοσοφικού βιβλίου αυτογνωσίας “Ως Άνθρωπος Σκεπτόμενος” του James Allen, εκδ.2014,  στο νέο της βιβλίο “Ήχοι και Στίχοι” επιλέγει και μας παρουσιάζει σαράντα δύο  στιχουργικές της συνθέσεις που κινούνται στα όρια της ποίησης.

Το νέο της βιβλίο “Ήχοι και Στίχοι” θεωρείται ιδανικό για όσους αγαπούν και μελετούν την έμμετρη γραφή – ρυθμό, μέτρο, μουσικότητα -  αλλά και πολύτιμο για συνθέτες-τραγουδοποιούς που αναζητούν ποιοτικό στίχο.

Αναζητήστε το σε όλα τα βιβλιοπωλεία!
 
 

Παρασκευή, 27 Μαρτίου 2015

Βροχή κι αέρας


                       (Οδός Αγάπης)

Βροχή κι αέρας ήρθανε τη νύχτα που σε χάνω

στο τζάμι εκείνη δροσερή, τα δάχτυλα ακουμπώ

ενώνω τις σταγόνες της και γράφω εκεί πάνω

το όνομά σου, μια ευχή, κι ένα φιλί στερνό.

 

Ο αγέρας που τα διάβασε με σπρώχνει να τα σβήσω

πέφτω στην ύλη την υγρή αφήνω δαχτυλιές

τάχα να πρόλαβες να δεις όσα με σπρώχνουν πίσω

όσα να φύγω μου μηνούν, να μη γυρνώ στο χθες;

 

Βροχή κι αέρας μέσα μου θύελλα πια εγίνει

κι εσύ μακριά πού να κοιτάς τις ώρες που λυγώ;

κι αν μ’ έσφιγγε η αγάπη σου από καιρό μ’ αφήνει·

μάταιο πια ξοπίσω της να ψάχνω την οδό.

 
 

Μ.Α.